به گزارش پرونده نیوز، مهرداد اکبریان در گفت و گو با ایرنا اظهار داشت: برخلاف تصور عمومی تجهیزات مورد استفاده برای مهار آتش سوزی در جنگل ها به طور عمده شامل ابزارهای ساده ای مانند آتشکوب، بیل، شنکش و آتشبر است و در این زمینه سازمان منابع طبیعی حتی از تجهیزات «دمنده» استفاده می کند که به یکی از تجهیزات سازمانی عملیات اطفای حریق تبدیل شده است.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی کشور افزود: کولههای آب پاش نیز در اختیار نیروهای منابع طبیعی قرار دارد که بخشی از آنها به صورت دستی و بخشی نیز با باتری کار می کنند و کاربرد آن خنک کردن کانون های خاموش شده آتش بر پس از دمنده است.
وی در عین حال با اشاره به کمبود بخشی از تجهیزات گفت: اگرچه تجهیزات مورد نیاز منابع طبیعی به طور کامل تامین نشده و در امکانات انفرادی حدود ۵۰ درصد سالانه و گروهی حدود ۳۰ درصد تامین می شود، اما در مجموع در حوزه تجهیزات اطفای حریق وضعیت متوسطی قرار داریم و مشکل اصلی این بخش کمبود نیروی انسانی است.
اکبریان ادامه داد: به دستور رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور طرح تعمیر تجهیزات معیوب در دستور کار قرار گرفته تا به جای صرف هزینه های سنگین برای خرید تجهیزات جدید، دستگاه های آسیب دیده با هزینه ای به مراتب کمتر تعمیر و دوباره وارد چرخه عملیاتی شوند.
وی افزود: با این اقدام به جای هزینه کرد ۳۰ تا ۴۰ میلیارد تومانی برای خرید تجهیزات جدید با صرف حدود سه تا چهار میلیارد تومان بخش قابل توجهی از تجهیزات به چرخه خدمت بازگشته است.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی با تاکید بر اینکه کمبود نیروی انسانی همچنان مهمترین چالش عملیات اطفای حریق است گفت: عملیات اطفا نیازمند نیروهای ورزیده، آموزش دیده و دارای آمادگی جسمانی است در حالی که با توجه به وسعت عرصه های منابع طبیعی و شرایط سخت توپوگرافی دسترسی به بسیاری از مناطق بسیار دشوار یا ناممکن است و نمیتوان انتظار داشت نیروهایی که آموزشهای تخصصی و آمادگی لازم را ندارند به سرعت خود را به محل حادثه برسانند.
بالگردها نقش اصلی را در عملیات اطفای هوایی ایفا می کنند
وی درباره امکانات اطفای هوایی افزود: امکانات هوایی کشور محدود است و بالگردها نقش اصلی را در عملیات ایفا می کنند به طور مثال هواپیمای ایلیوشین نیز در ارتفاعات جنگلی کارایی لازم را ندارد و بیشتر نقش خنک کنندگی ایفا می کند، در حالی که هواپیماهای تخصصی اطفای حریق که پیشتر در ایران به کار گرفته شدند به دلیل ابعاد کوچک تر و قابلیت مانور در دره ها، عملکرد متفاوتی داشته اند.
اکبریان با اشاره به عملیات اطفای حریق در منطقه «الیت» گفت: در این عملیات پس از توسعه و ورود بالگردها، سازمان جغرافیایی ارتش با استفاده از پهپادهای خود، محل دقیق کانونهای آتش را شناسایی کرد و این موضوع موجب شد بالگردها آب را با دقت بیشتری روی کانونهای حریق تخلیه کنند و عملیات اطفا با اثربخشی بالاتری انجام شود.
راه اندازی یگان پهپادی در حال انجام است
وی از برنامه سازمان منابع طبیعی برای ایجاد یگان پهپادی خبرداد و اظهارداشت: به دستور رئیس سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور پیگیریهای لازم برای راهاندازی یگان پهپادی در حال انجام است. این یگان در مرحله نخست برای پایش عرصه ها و کشف سریع آتش سوزیها به کار گرفته خواهد شد و در مراحل بعدی نیز میتواند اطلاعات لازم را برای هدایت دقیق عملیات اطفای هوایی در اختیار بالگردها قرار دهد.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: استفاده از پهپادها موجب می شود هنگامی که نیروی حفاظتی از فاصله دور دودی را مشاهده می کنند، به جای صرف چند ساعت زمان برای رسیدن به محل پهپاد را به پرواز درآورند و در کوتاه ترین زمان مشخص شود که آیا آتش ناشی از فعالیت عادی مانند روشن کردن آتش توسط دامدار یا چوپان است یا جنگل دچار حریق شده و نیاز به اعزام نیرو وجود دارد.
اکبریان اظهار داشت: با وجود همه محدودیت ها، وضعیت سازمان در حوزه مدیریت آتش از نظر تکنیک، تجهیزات و غیره نسبت به بخش حفاظت فیزیکی و حاکمیتی سطح مطلوب تری دارد، هرچند برای رسیدن به شرایط ایدهآل همچنان نیازمند تقویت تجهیزات، نیروی انسانی متخصص و فناوریهای نوین هستیم.
سامانه پایش، آتشسوزی را حداکثر در ۶ ساعت شناسایی میکند
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور گفت: سازمان منابع طبیعی در حوزه حریق نسبت به بخش حفاظت پیشرفت بیشتری داشته و اکنون با استفاده از یک سامانه تخصصی امکان پیشبینی نقاط پرخطر و نیز کشف آتشسوزی در عرصهها در بازه زمانی سه تا ۶ ساعت فراهم شده است.
وی اظهار داشت: در گذشته نه چندان دور تا زمانی که مردم یا نیروهای منابع طبیعی متوجه وقوع آتش شوند، قسمت زیادی از جنگل دچار آتشسوزی شده که این موضوع به کمبود امکانات و محدودیت در شناسایی سریع برمیگردد، هرچند خوشبختانه این مشکل تا حدی برطرف شده است.
اکبریان افزود: در حوزه حریق، سازمان منابع طبیعی در مقایسه با بخش حفاظت، جلوتر است و حدود سه تا پنج سال است که به سامانهای برای پیشبینی آتشسوزی مجهز شدهایم. این سامانه هر چهار روز یکبار، بر اساس حدود ۲۰ تا ۳۰ شاخص، نقاط با ریسک بالا یا « بحرانی» را به ما اعلام میکند و حتی موقعیت دقیق این نقاط را نیز در اختیار قرار میدهد.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: این سامانه تا سال گذشته تنها پیشبینی و مساحی پس از حریق را انجام میداد؛ به این معنا که پس از وقوع آتشسوزی نیز میزان خسارت را مشخص میکرد و تخمین و محاسبات کارشناسی به پایان رسیده است.
وی گفت: از اواخر سال ۱۴۰۴ و اوایل ۱۴۰۵، قابلیت کشف حریق نیز به این سامانه اضافه شده است؛ زیرا دو ماهواره جدید با طیف حرارتی به تصاویر مورد استفاده افزوده شده و اکنون این سامانه میتواند آتش را در عرصه بین ۳ تا ۶ ساعت شناسایی و نقطه دقیق آن را اعلام کند.
اکبریان اضافه کرد: یک بستر ارتباطی در پیامرسان ایتا نیز برای این موضوع فعال است و همه استانها به آن متصل هستند. شرکت طرف قرارداد، هر چهار روز یکبار پیشبینیها، برآوردها و همچنین کشف لحظهای آتشسوزی را در این فضا بارگذاری و همزمان برای استانها ایمیل میکند؛ بنابراین کسی نمیتواند بگوید از وقوع آتشسوزی بیاطلاع بوده است.
صعب العبور بودن منطقه الیت مشکلات اطفای حریق را افزایش داد
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور درباره آتشسوزی منطقه «الیت» گفت: این منطقه به گونه ای است که افراد پیاده به راحتی نمی توانند خود را به آنجا برسانند و منطقه بسیار صعبالعبور است؛ به طوری که حتی کوهنوردان نیز به دشواری به آن دسترسی پیدا می کنند، در چنین شرایطی مهار آتش برای نیروهایی که لزوماً کوهنورد و ورزیده نیستند، بسیار دشوار است.
وی با بیان اینکه در چنین مناطقی آتش گاهی به زیر لاشبرگ ها میرود و از دید خارج می شود و فقط دود آن دیده می شود اظهار داشت: در نتیجه تصور می شود آتش خاموش شده در حالی که نیمسوزها از زیر لاشبرگها دوباره شعلهور میشوند و آتشسوزی از سر گرفته میشود.
مدیرکل دفتر حفاظت و حمایت سازمان منابع طبیعی و آبخیزداری کشور ادامه داد: در مرحله بعد، چون وسعت آتش بیشتر شده بود و منطقه نیز صعبالعبور بود، حریق از کنترل خارج شد و همان اتفاقی رخ داد که چندین روز ادامه داشت.
به گفته وی، در آن حادثه اطفای حریق بیشتر با کمک تجهیزات پرنده و احداث آتش بر انجام شد و امکانات زمینی به دلیل شرایط سخت منطقه، امکان اثرگذاری زیادی نداشت.
اکبریان با تاکید بر اینکه کمبود تجهیزات در حوزه حریق، آنگونه که گاه تصور میشود، به معنای فقدان ابزار اصلی اطفا نیست، گفت: تجهیزات اطفای حریق ما در این حوزه کم نیست، اما در بخش تجهیزات انفرادی مانند پوتین و لباس با کمبودهایی مواجه هستیم؛ زیرا این اقلام باید سالانه یا حتی سالی دوبار تامین شوند، در حالی که ما از این استاندارد فاصله زیادی داشته و همین موضوع چالش ایجاد می کنند.
وی خاطرنشان کرد: در دنیا نیز برخلاف تصور عمومی تجهیزات اطفای حریق لزوماً ابزارهای پیچیده و خارق العادهای نیست، زیرا منطق عملیات در مناطق صعب العبور و در مقیاس وسیع متفاوت است.
